МОБИЧИП – Моќен заштитник од штетните Електромагнетни Зрачења ( ЕМЗ ) од 5G и Мобилниот телефон

ИСТРАЖУВАЊА ЗА ТУМОРИ И РАК

1. Национална токсиколошка програма — НТП (САД, 2018)

Истражувањето пронајде јасни докази за малигни шваноми на срцето кај машки стаорци изложени на радиофреквентно зрачење. Изложеноста се разликувала од секојдневната употреба на мобилен телефон кај луѓето, па наодите не можат директно да се пренесат на човек.

🔗 Извор: https://ntp.niehs.nih.gov/research/topics/cellphones

2. Институтот Рамазини (Италија, 2018)

Во истражување со 2.448 стаорци беше забележано статистички значајно зголемување на шваномите на срцето кај машките животни во групата со највисока изложеност. Експериментот користел радиофреквентно поле што симулира емисии од базни станици.

🔗 Извор: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29530389/

3. Проектот ИНТЕРФОН (2010)

Меѓународната студија не утврди општо зголемување на ризикот од глиом или менингиом. Повисок ризик од глиом беше забележан во групата со најголемо пријавено вкупно време на разговор, но авторите наведуваат дека пристрасностите и грешките не дозволуваат причински заклучок.

🔗 Извор: https://academic.oup.com/ije/article/39/3/675/631387

4. Хардел и Карлберг (Шведска, 2015)

Здружена анализа на студии со случаи и контроли пријави поврзаност меѓу употребата на мобилни и безжични домашни телефони и глиом, со повисоки процени кај долготрајната употреба. Набљудувачката анализа не докажува директна причинско-последична врска.

🔗 Извор: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25466607/

5. Студијата ЦЕРЕНАТ (Франција, 2014)

Не утврди значајна поврзаност при споредба на редовните корисници со некорисниците. Повисоки процени на ризик за глиом и менингиом беа забележани кај групите со најголема кумулативна употреба.

🔗 Извор: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24816517/

6. Садецки и соработниците — тумори на плунковните жлезди (Израел, 2008)

Во целокупната анализа не беше забележан зголемен ризик кај редовните корисници. Одделни анализи покажаа поврзаност при интензивна употреба, особено на истата страна од главата на која се наоѓал туморот.

🔗 Извор: https://academic.oup.com/aje/article-abstract/167/4/457/233171

7. Метаанализа со јужнокорејски истражувачи (2020)

Преглед на 46 студии со случаи и контроли пријави зголемен ризик од тумори во одредени анализи на голема кумулативна употреба. Резултатите се разликувале според истражувачката група и методологијата, па не претставуваат еднозначна потврда дека мобилните телефони предизвикуваат тумори.

🔗 Извор: https://www.mdpi.com/1660-4601/17/21/8079

8. Шведска студија за менингиом (2013)

Студијата не најде убедливи докази за поврзаност меѓу употребата на мобилни или безжични телефони и менингиом. Сигнал за зголемен ризик беше забележан кај најголемата кумулативна употреба, но не беше поткрепен со јасно зголемување според времето од почетокот на користењето.

🔗 Извор: https://link.springer.com/article/10.1186/1476-069X-12-60

🛑 РЕПРОДУКТИВНО ЗДРАВЈЕ И ФЕРТИЛИТЕТ

9. Клиниката Кливленд (САД, 2008)

Набљудувачко истражување кај мажи испитувани поради неплодност забележа поврзаност меѓу подолгата дневна употреба на мобилен телефон и послаби показатели за бројот, подвижноста, виталноста и нормалната форма на сперматозоидите. Студијата не докажува дека телефонот е причината за промените.

🔗 Извор: https://doi.org/10.1016/j.fertnstert.2007.01.166

10. Универзитетот во Ексетер (Велика Британија, 2014)

Систематски преглед и метаанализа на 10 студии укажаа на можна поврзаност меѓу изложеноста на мобилни телефони и намалена подвижност и виталност на сперматозоидите. Резултатите за концентрацијата биле помалку јасни. Анализата не докажува дека носењето телефон во џеб предизвикува неплодност.

🔗 Извор: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24927498/

11. Де Јулис и соработниците (Австралија, 2009)

Лабораториски експеримент со човечки сперматозоиди надвор од телото забележа зголемено создавање реактивни кислородни форми и оштетување на ДНК при испитуваната радиофреквентна изложеност. Ова само по себе не докажува ист ефект при секојдневна употреба на телефон.

🔗 Извор: https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0006446

12. Картал и соработниците — истражување на јајчници кај стаорци (Турција, објавено онлајн во 2024)

Во експеримент со 18 женски стаорци, по осумнеделна изложеност на сигнал од мобилни телефони, беа забележани дегенеративни промени на фоликулите и промени во маркерите за оксидативен стрес и клеточна смрт. Ова е животински експеримент, а не доказ за неплодност кај жени.

Заменски извор за првично наведениот, непотврден преглед за оваријални фоликули.

🔗 Извор: https://link.springer.com/article/10.1007/s10735-024-10319-w

13. Малуин и соработниците — систематски преглед за машките репродуктивни хормони (Малезија, 2021)

Прегледот опфати истражувања кај животни и луѓе за влијанието на радиофреквентната изложеност врз репродуктивните хормони. Авторите пријавуваат наоди за намалување на тестостеронот, додека резултатите за фоликулостимулирачкиот и лутеинизирачкиот хормон се неубедливи. Се разгледуваат и можни механизми поврзани со оксидативен стрес.

Заменски извор за првично наведениот, непотврден ирански преглед од 2021.

🔗 Извор: https://doi.org/10.3389/fphys.2021.732420

🧠 МОЗОКОТ, МЕТАБОЛИЗМОТ И ДЕТСКИОТ РАЗВОЈ

14. Д-р Нора Волкоу и соработниците (САД, 2011)

Во експеримент со 47 здрави лица, ПЕТ-снимањето покажа зголемен метаболизам на глукозата во мозочните региони најблиску до антената по 50 минути изложеност на активен телефон со исклучен звук. Здравственото значење на промената останало нејасно; студијата не докажала оштетување на мозокот.

🔗 Извор: https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/645813

15. Швајцарскиот институт за тропско и јавно здравје (2018)

Едногодишно следење на адолесценти забележа поврзаност меѓу проценетата радиофреквентна доза во мозокот и послаби резултати за фигуралната меморија, особено кај оние што разговарале со телефонот на десното уво. Авторите наведуваат дека наодите треба да се потврдат во други популации.

🔗 Извор: https://www.swisstph.ch/fileadmin/user_upload/EHP2427_FINAL.pdf

16. Данска национална студија за деца (2008)

Податоците за 13.159 деца покажаа поврзаност меѓу пријавената употреба на мобилни телефони во бременоста и детството и одредени проблеми во однесувањето. Авторите наведуваат дека поврзаноста може да не биде причинска и може да произлегува од други, неизмерени фактори.

🔗 Извор: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18467962/

17. Нитби, Салфорд и соработниците (Шведска, 2009)

Експеримент кај стаорци пријави зголемена пропустливост на крвно-мозочната бариера и преминување на албумин во мозочното ткиво по изложување на сигнал од мобилен телефон. Ова е животински наод и не докажува ист ефект кај луѓето.

🔗 Извор: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19345073/

18. Компјутерски модели прикажани од Енвајронментал хелт траст

Анатомските симулации илустрираат разлики во распределбата и апсорпцијата на радиофреквентната енергија кај детски и возрасни модели. Овој извор е страница со прикази и поврзани истражувања, а не една клиничка студија. Моделирањето на изложеноста само по себе не докажува болест или оштетување.

🔗 Извор: https://ehtrust.org/science/scientific-imaging-cell-phone-wi-fi-radiation-exposures-human-body/

19. Баш и соработниците — хипокампус кај стаорци (Турција, 2009)

Експерименталниот труд пријавува губење пирамидални клетки во хипокампусот кај потомство на стаорци по пренатална изложеност на електромагнетно поле од 900 мегахерци. Резултатите се од животински модел и не докажуваат ист ефект кај луѓе што користат мобилен телефон.

Заменски извор за првично наведениот, непотврден труд од 2016.

🔗 Извор: https://doi.org/10.1177/0748233709106442

🌙 ЕКРАНИТЕ, МЕЛАТОНИНОТ И СОНОТ

20. Ох и соработниците — сината светлина од паметните телефони (Јужна Кореја, 2015)

Истражувањето ги анализира спектарот, осветленоста и можните циркадијални ефекти на светлината од три екрани на паметни телефони. Разгледува како поставките на екранот и растојанието до очите ја менуваат изложеноста на светлина релевантна за регулирањето на мелатонинот. Трудот се однесува на светлината од екранот, а не на радиофреквентниот сигнал.

Заменски извор за првично наведениот, непотврден јапонски труд од 2015.

🔗 Извор: https://www.nature.com/articles/srep11325

📌 НАПОМЕНА ЗА ТОЛКУВАЊЕТО

Ова е избор на истражувања и извори, а не целосен систематски преглед на научните докази. Набљудувана поврзаност, лабораториска промена или резултат кај животни не се исто што и докажана причинска врска кај луѓето.